تفاوت ها عبارتند از:
آ.آینه ی نوری یك تلسكوپ بازتابی از شیشه ای ساخته شده كه لایه ی نازكی از آلمینیوم بر آن اندود شده است در حالی كه آینه ی رادیویی از شبكه ای سیمی یا از ورقه های فلزی به دقت بریده شده ساخته شده است.
ب.بعضی از تلسكوپ های رادیویی (از جمله تلسكوپ 305 متر در آره سی بو، پورتوریكو)پایه ندارند و تنها در مواقعی می توانند مورد استفاده قرار گیرند كه شیء مورد مطالعه در موضعی مناسب برای رصد باشد.تلسكوپ های رادیویی دیگر را تنها می توان از حیث ارتفاع از افق تغییر جهت داد و فقط موقعی قابل استفاده است كه شی در نصف النهار مكان یا نزدیك به آن باشد.
پ.زمین در كل توانی حدود یك صد وات از چشمه های رادیویی قوی دریافت می كند.از این مقدار فقط 10 به توان منفی 14 وات را تلسكوپ های رادیویی غول پیكر دریافت می كنند.توانی كه یك تلسكوپ رادیویی جمع می كند باید یك تریلیون مرتبه یا بیشتر تقویت شود تا دستگاه ثبات بتواند آن را ثبت كند.
ت.كمترین زاویه ای كه تلسكوپ های رادیویی می توانند از هم تفكیك كنند (توان تفكیك)بسیار بزرگتر از این زاویه در تلسكوپ های نوری است(یعنی نمی توان به جزئیات در حد تلسكوپ های نوری دست یافت)
ث.نور ستارگان را فقط در هنگام شب می توان مطالعه كرد ولی امواج رادیویی را می توان در بیست و چهار ساعت شبانه روز مورد بررسی قرار داد.این امواج تقریبا بی آن كه با مانعی روبرو شوند از ابر ها و جو زمین و نیز از خلال گاز و غبار میان ستاره ای كه نواحی وسیعی از كیهان را فراگرفته است می گذرند.
ج.در حالی كه محصول نهایی تلسكوپ نوری عكس یا رصد بصری است اطلاعاتی كه از تلسكوپ رادیویی به دست می آید به صورت جریان های متموج الكتریكی است كه با دستگاه سنجش خوانده می شوند.امواج رادیویی كه از كاسه ی سهمی وار منعكس می شوند به گیرنده ای كه در كانون سهمی وار قرار دارد می رسد.علامت دریافت شده پس از تقویت به دستگاه سنجش منتقل می شود.
چ.در حالی كه رصد خانه ی نوری را معمولا در قله ی كوه ها می سازند تا لایه ی بزرگی از جو را پشت سر گذارد نكته ی اصلی در تایین محل استقرار رصد خانه ی رادیویی دور بودن آن است از علائم رادیو و تلوزیون و نویزی كه منشا آن سیستم احتراق اتومبیل ها و هواپیما است.

مقدمه::.
ستاره ها تنها اشعه ی مرئی(نور)گسیل نمی كنند بلكه تابش هایی با طول موج كوتاه تر(پرتو X) و بلندتر(امواج رادیویی)نیز از آن ها ساطع می شود.در حقیقت ستاره ها نیز چون همه ی اجسام داغ در تمام قسمت های طیف الكترومغناطیسی تابش می كنند.
اما جو زمین فقط به نور و امواج رادیویی شفاف است.تمام اشعه ی دیگری كه توسط ستارگان گسیل می شود به ما نمی رسد زیرا كه بخش اعظم آن به وسیله ی جو جذب می گردد.
طول موج های نوری كه می توانند از جو بگذرند (دریچه ی نوری)تقریبا بین 4 ضربدر 10 به توان منفی 7 متر(بنفش)تا 7 ضربدر 10 به توان منفی 7 (سرخ )قرار دارند.
امواج رادیویی كهجو اجازه ی عبور به آن ها نمی دهد(دریچه ی رادیویی)در گستره ی طول موج های بین 10 به توان منفی 2 متر تا 30 متر است.
تلسكوپ های نوری مطالعه ی جهان را با استفاده از اشعه ای كه از دریچه ی رادیویی جو می گذرند میسر می سازند.تلسكوپ های رادیویی اطلاعات دیگری از جهان حول و حوش را به كمك اشعه ای كه از دریچه ی رادیویی جو می گذرد فراهم می آورند.
مشابهت های تلسكوپ رادیویی با تلسكوپ بازتابی::.
مشابهت های تلسكوپ رادیویی با تلسكوپ بازتابی عبارتند از:
آ.هر دو آینه ای دارند كه معمولا به شكل سهمی وارد است.
ب.در هر دو از استقرار استوایی یا معدل النهاری استفاده می شود.
پ.هر دو برای جمع آوری انرژی اجرام سماوی مورد مطالعه به كار می روند.
ت.هر دو چنان طراحی می شوند كه توان تفكیكشان تا حد امكان كوچك باشد.

---

قسمت بعد: تفاوت های تلسكوپ رادیویی و بازتابی

دوربین CCD::.
این روز ها ضبط داده های نجومی با تلسكوپ های بزرگ و متوسط (حتی كوچك تر)به ندرت با وسایل عكاسی انجام می شود.آشكار ساز های الكترونیكی موسوم به وسایل جفت شده به بار یا CCD جانشین دوربین ها و وسایل عكاسی شده اند.دوربین های دیجیتال و ویدئو ی خانگی نیز مجهز به تراشه های CCD اند.
یك CCD تشكیل شده از یك ویفر سیلسیوم كه در آرایه ای دو بعدی به تعداد زیادی جزء تصویر یا پیكسل تنظیم شده اند.
وقتی نور به یك جزء برخورد می كند بار الكتریكی در پیكسل انبار می شود.مقدار بار ذخیره شده با تعداد فوتون های نوری كه بر پیكسل فرود آمده رابطه ی مستقیم دارد یعنی متناسب با شدت نور در آن نقطه است.با كنترل الكتریكی بار جمع شده می توان تصویری دو بعدی ساخت و در صفحه ی رایانه آورد.

بخش بزرگی از كار رصد كردن با عكس برداری صورت می گیرد.منجم چشمی را از روی تلسكوپ بر میدارد و به جای آن یك صفحه ی عكاسی می گذارد و از شیئ مورد نظر عكس می گیرد.بدین ترتیب از آینه ی شیئی تلسكوپ برای تشكیل تصویر بر صفحه ی عكاسی استفاده می شود.
عكس برداری مزایای بسیار نسبت به دیدن مستقیم دارد.این مزایا عبارتند از:
آ.صفحات عكاسی می توانند ستارگان را رد یابی كنند كه روشنی آن ها كمتر از یك ششم كم نور ترین ستاره ای است كه با همان تلسكوپ قابل رویت است.دلیل اصلی این است كه تغییر در مواد شیمیایی صفحه ی عكاسی اثری است جمعی یعنی جمع كل نوری كه در مدت نور دادن به صفحه ی عكاسی می رسد اثر می كند.چشم نوری را كه در یك لحظه دریافت می كند می بیند انرژی نورانی بر شبكیه جمع نمی شود.
ب.نور دادن دراز مدت در نتیجه ی اثر جمعی نور بر مواد شیمیایی صفحه ی عكاسی جزئیاتی را آشكار می سازد كه با رصد بصری دیده نمی شوند.بخش اعظم دانش ما نسبت به كهكشان های دور دست از جزئیاتی حاصل شده كه با عكس برداری به دست آمده اند.
پ.دائمی بودن مدرك حاصل در مطالعه ی تغییرات روشنی و جابجایی نسبی ستاره ها دارای اهمیت خاص است.ممكن است ستاره ای بی اهمیت به ناگهان برجسته شود برای تاریخ گذشته ی آن می توان مدارك موجود را بررسی كرد.
ت.مطالعه در سر فرصت.برخی از ستارگان به مدت كوتاهی بالای افق اند منجم می تواند عكس بگیرد و سپس در سر فرصت آن را مطالعه كند.
ث.بزرگ كردنن.عكس را می توان به وسیله ی یك میكروسكوپ بزرگ كرد.این عمل مخصوصا برای كار مكانیكی شمردن ستاره ها خاصه در خوشه های كروی ستاره ای مفید است.
ج.در مطالعه ی منظومه ی شمسی استفاده ی زیادی از عكس برداری می شود.از این راه بود كه برای اولین بار پلوتون جدید ترین عضو این منظومه ی سیاره ای كشف شد.ستاره ها چون نقاطی منفرد می مانند ولی اجرام متحرك نظیر سیارك ها در عكس حتی در نور دادن های چند ساعته به صورت خطوطی كوتاه پدیدار می شوند.

---

قسمت بعد: دوربین CCD

لامپ تصویر::.
لامپ تصویر وسیله ای است الكترونیكی كه به تلسكوپ وصل می شود و كارهای زیر را ممكن می سازد:
1_عكس برداری از ستاره ها و اجرام سماوی بسیار كم فروغی كه بدون این وسیله ممكن نخواهد بود.
2_كوتاه كردن زمان عكس برداری از هر جسم.
آنچه در این لامپ روی میدهد عبارت است از:
1_نور یعنی فوتو هایی كه از ستاره می آید بر فیلم عكاسی كانونی نمی شود بلكه بر یك صفحه ی حساس فوتو الكتریكی می تابد و از آن الكترون هایی آزاد می كند(اثر فوتوالكتریك).تعداد الكترون هایی كه آزاد می شود بسته به شدت نور است است مثلا هر فوتون 5 الكترون آزاد می كند.
گوشزد:در برخی مواقع از شعاع های نور صحبت می شود و در مواقع دیگر نور موج یا به بیان دقیق تر موج الكترومغناطیسی شمرده می شود.پدیده هایی نیز در علم وجود دارد كه توضیح آن ها فقط با این فرض میسر است كه نور از ذرات خردی به نام فوتون تشكیل شده است.
2_الكترون های آزاد شده در یك تكثیر گر نوری تكثیر می شوند.پنج الكترون چندین هزار الكترون می شود(گام مهم همین است!)
3_این الكترون ها كه تعدادشان زیاد است بر صفحه ی فلوئورسان تصویری پدید می آورند كه بسیار پرنور تر از تصویر حاصل از نور اصلی است.
4_البته از این تصویر پرنور می توان عكس گرفت.

در پی تقاضای یكی از دوستان برای توضیح دادن در مورد كلمه ی توان تفكیك من در این قسمت كمی راجع به این كلمه توضیح خواهم داد.
در واقع توان تفكیك از رابطه ی
توان تفكیك=2/52ضربدر10 به توان 5طول موج تقسیم بر قطر شیئی
به دست می آید كه چون طول موج 5 ضربدر10به توان منفی 5سانتیمتر(نور سبز)را در آن قرار دهیم رابطه ی بالا به دست می آید.
ذكر یك نكته ی مهم در اینجا ضروری است.آنچه در اینجا توان تفكیك یك دستگاه نامیده شده كوچكترین فاصله ی زاویه ای دو نقطه از یكدیگر است كه با این دستگاه قابل تفكیك است.هرچه این زاویه كوچكتر باشد گفته می شود كه توان تفكیك بیشتر است.

این دو نیرو (گرانش و گریز از مركز)در یك سرعت معین از نظر اندازه با یكدیگر برابر و از نظر جهت مخالف یكدیگرند.بنا بر این یكدیگر را خنثا می كنند.
از این رو ماهواره ای كه سرعت مناسب را داشته باشد همچنان بر مدارش حركت می كند زیرا نیرویی وجود ندارد كه آن را از مسیر مقرر منحرف سازد.
در داخل جو زمین اصطكاك میان جو و ماهواره تعادل نیروی گرانشی و گریز از مركز را بر هم می زند.نیروی اصطكاك از سرعت ماهواره می كاهد و زنجیره ی رویداد های زیر را موجب می شود.
1_كاهش تندی نیروی گریز از مركز را سبب می شود.
2_نیروی گرانش كه بزرگتر از نیروی گریز از مركز شده است موجب می شود كه ماهواره در حالی كه به سطح زمین نزدیك تر و نزدیكتر می شود مسیری مارپیچ را بپیماید.
3_نیروی اصطكاك ممكن است به اندازه ای حرارت ایجاد كند كه ماهواره پیش از رسیدن به زمین بسوزد یا آم كه عملا مانند شهاب سنگ های بزرگ بر سطح زمین سقوط كند.
بهترین موقع برای مشاهده ی یك ماهواره با چشم هنگام بامداد یا شامگاه است.در این موقع خورشید زیر افق است ناظر در ناحیه ی تاریكی جای دارد ولی ماهواره كه چند صد كیلومتر ارتفاع دارد نور خورشید را دریافت و منعكس می كند.
مداری كه ماهواره می پیماید سوای پریشیدگی های جزئی مداری است ثابت در فضا در حالی كه زمین در داخل آن مدار هر 24 ساعت یك بار بر گرد خود می گردد.
بنا بر این ناظری كه فرضا در نیویورك است ماهواره را میبیند كه از جنوب غربی به شمال شرقی می رود و 12 ساعت بعد ممكن است همان ماهواره را در قسمت دیگری از مدارش ببیند كه از شمال غربی به جنوب شرقی می رود.
به كمك ماهواره اطلاعات زیادی از فضای خارج به دست آمده است.
ماهواره ها بسته به كاربردی كه دارند حامل انواع آشكارساز ها دوربین ها و وسایل اندازه گیری و ابزارهای دیگری هستند كه وضیفه ی پشتیبانی این وسایل را دارند.دستگاه های كنترل و جهت دهی وسایل تامین انرژی آنتن های مخابراتی و غیره از این زمره اند.

سرعت افقی مناسب بین 30000 و 40000 كیلومتر در ساعت یا بین 8/2 تا 11/2 كیلومتر در ثانیه است.8 كیلومتر در ثانیه برای مدار های كوچك و 11 كیلومتر بر ثانیه مناسب مدار های بسیار بزرگ است.اگر سرعت افقی از 8 كیلومتر در ثانیه كمتر باشد سیاره در مدار قرار نخواهد گرفت و بر سطح زمین سقوط خواهد كرد.اگر این سرعت از 11/2 كیلومتر در ثانیه بیشتر باشد باز هم در مدار گردش به دور زمین قرار نخواهد گرفت.ولی این بار از میدان گرانش زمین خواهد گریخت.
معمولا 3 كار را كه برای پرتاب ماهواره باید انجام داد با هم تركیب می كنند.ماهواره را معمولا به كمك موشكی چند مرحله ای در مدار قرار می دهند.غرض اصلی از مرحله ی نخست این است كه ماهواره از كوتاه ترین مسیر ممكن(یعنی به خط مستقیم)از بخش غلیظ جو خارج شود و به مناسب ترین(اپتیوم)سرعت(كه اثر اصطكاك را حداقل می كند)دست یابد.مرحله های دیگر ماهواره را به حالت افقی در می آورد و سرعت مورد نظر را به آن می دهد.
قبل از پرتاب هر مرحله ی موشك با مقدار سوخت لازم پر می شود.هر مرحله پس از آن كه وظیفه اش را انجام داد از بقیه ی موشك جدا می شود.
یك موشك نمونه برای پرتاب ماهواره ممكن است شامل 3 مرحله و یك دماغه ی مخروطی باشد.دماغه ی مخروطی را روی ماهواره قرار می دهند تا هنگام حركت با كمترین مقاومت روبرو شود.
ماهواره وقتی بر مدار قرار گرفت الی الابد در آن خواهند ماند زیرا نیرو هایی كه بر ماهواره وارد می آیند یكدیگر را خنثی می كنند و نیروی كل صفر می شود.
در ارتفاع زیاد از سطح زمین تنها دو نیرو بر ماهواره وارد می شود این نیرو ها عبارتند از:
آ.نیروی گرانش
Fگرانش=6/7 ضرب در 10 به توان -8 Mmتقسیم بر r به توان دو
كه در آن M جرم زمین m جرم ماهواره و r فاصله ی میان مركز زمین و مركز ماهواره است.این نیرو و ماهواره را به جانب زمین می كشد.
ب.نیروی گریز از مركز
F=mvبه توان 2 تقسیم بر r
كه در آن m جرم ماهواره v سرعت در امتداد مسیر و r فاصله ی ماهواره از مركز مدار است.این نیرو نیرویی است دافعه كه می كوشد بر فاصله ی میان ماهواره و زمین بیفزاید.

ادامه در بخش بعد...

یك ماهواره ی زمینی شیئی است ساخته ی دست آدمی كه بر مداری تقریبا مستدیر(بیضوی)بر گرد زمین می گردد.
نخستین ماهواره موسوم به اسپوتنیك 1 در4اكتبر 1957 در اتحاد جماهیر شوروی سابق به فضا پرتاب شد.اسپوتنیك 1 كره ای بود به وزن 83/6 كیلوگرم و به قطر 58 سانتیمتر.
این ماهواره زمین را بر مداری بیضوی با حضیض زمینی 250 كیلومتر و اوج زمینی 934 كیلومتر دور می زد و هر بار گرد آن به دور زمین 96 دقیقه به طول می كشید.اسپوتنیك 1 در طول عمر خود از زمان پرتاب تا موقعی كه در جو زمین متلاشی شد راهی برابر با 590 ملیون كیلومتر را پیمود.
برای پرتاب یك ماهواره باید 1_آن را به ارتفاع لازم از سطح دریا رساند 2_آن را در امتداد درست قرار داد. 3_و تندی مناسب را به آن داد.
ماهواره را باید به ارتفاع چند صد كیلومتری برد تا اثر اصطكاك جوی بر حركت مداریش حداقل شود.اگر مدار مستدیر در نظر باشد باید سرعتی عمود بر شعاع زمین به آن داده شود.اگر مدار بیضوی مورد نظر است،سرعتی كه به آن می دهیم باید اندكی از عمود انحراف داشته باشد.
ماهواره را باید در زاویه ای مناسب با نصف النهار قرار داد.این زاویه ی مناسب مصالحه ای است بین حداكثر استفاده ی ممكن از سرعت موجود كه معلول دوران زمین بر گرد محورش است و بیشترین گستره ی ممكن عرض های جغرافیایی برای مشاهده و رصد ماهواره.
برای آن كه از سرعتی كه حركت وضعی زمین به ماهواره می دهد بیشترین استفاده ی ممكن به عمل آید باید ماهواره در استوا و جانب مشرق پرتاب شود زیرا در این صورت سرعت موجود حداكثر و در حدود 1600 كیلومتر در ساعت خواهد بود.
هر شیئی كه در استوا باشد به عبارت یك بار گردش به دور زمین در هر 24 ساعت (پیرامون زمین 40000 كیلومتر است)دارای چنین سرعتی نسبت به فضا است.چنین ماهواره ای را تنها ناظرانی می توانند ببینند كه در استوا یا در نزدیكی آن اند ماهواره فقط اطلاعاتی درباره ی عرض جغرافیایی 0 درجه به ما خواهد داد.
برای آن كه ماهواره ای را همهی ناظان زمینی ببینند و علاوه بر این بیشترین اطلاعات فراهم آید باید ماهواره در امتداد شمال و جنوب حركت كند ولی این وضعیت امكان استفاده از سرعت موجود را نفی می كند.

مقدمه::.
تلسكوپ های بسیار خوبی با استفاده از مصالح ساده ولی با علاقه و زحمت زیاد به دست منجمان متفنن كه تعدادشان همواره در حال افزایش است طرح و ساخته می شود.
ساختمان بعضی از تلسكوپ های دست ساخت ساده است برخی دیگر از حیث پیچیدگی شانه به شانه ی وسایلی می ساید كه در كارگاه های تخصصی ساخته شده اند.در هر مورد تصمیم های زیادی را باید در جریان ساختن تلسكوپ اتخاذ كرد.
نخستین تصمیمی كه باید گرفت این است كه آیا می خواهیم تلسكوپی شكستی بسازیم یا تلسكوپی بازتاب.برتری های نسبی هر كدام را در زیر بر می شمریم.

آ.مزایای تلسكوپ شكستی
1.از این دو نوع تلسكوپی كه شیئی آن عدسی است در صد نوری كه منتقل می كند اندكی بیشتر است-یك عدسی با قطر آزاد 12/5سانتیمتر معادل آینه ای است به قطر آزاد 13/75 سانتیمتر.
2.بررسی نواحی وسیع از آسمان با تلسكوپ های شكستی به وجه كار آتری انجام می گیرد.میدان یك تلسكوپ بازتابی باید محدود به كسری از درجه باشد.
3.هزینه ی نگهداری و تعمیر تلسكوپ ها كم است و برای تلسكوپ های شكستی اندكی كمتر است.اندود آلومینیومی آینه به تدریج خراب می شود و باید هر چند سال یك بار تجدید شود.تلسكوپ شكستی با گذشت زمان زوال نمی پذیرد.تنظیم های آن یك بار كه انجام شد برای همیشه خواهد بود.

ب.مزایای تلسكوپ بازتابی
1.آینه كاملا غیر رنگی (آكروماتیك)است حال آن كه در عدسی حتی پس از تصحیح نقیصه ی رنگی اندكی باقی می ماند.
2.برای كاستن نقیصه ی رنگی به حد اقل قابل قبول باید نسبت فاصله ی كانونی تقسیم بر قطر عدسی شیئی بزرگ مثلا 15 تا 20 باشد در حالی كه شیئی آینه ای كجنمایی رنگی ندارد و فاصله ی كانونی معمولا 3،4 ویا 5برابر قطر است.كوچك بودن نسبت فوق به معنی كوتاه بودن لوله ی تلسكوپ است و در نتیجه سوار كردن و حمل و نقل آن از جایی به جای دیگر آسان خواهد بود.همچنین تلسكوپ های شكستی ای كه نسبت كانونی شان بزرگ است از نظر كار عكس برداری كند اند.شیئی های آینه ای در كار عكس برداری اجرام منفرد و خوشه های ستاره ای هر دو بسیار كار آتر اند.
3.احتمال موفقیت در ساختن تلسكوپ بازتابی خاصه برای یه مبتدی بیشتر است.برای یك مبتدی احتمال این كه بتواند یك آینه ی كاو خوب با انحنای مناسب در چهار سطح كه دوتای آنها باید بر هم منطبق شود بساز.
4.هزینیه ی تلسكوپ بازتابی نیز كمتر است.هزیه ی ساخت یك تلسكوپ بازتابی معمولا كمتر از 50 در صد هزینه ی ساخت تلسكوپی شكستی با شیئی ای به همان اندازه است.
بیشتر منجمان متفنن پس از سنجیدن این عوامل تصمیم به ساختن تلسكوپی بازتابی می گیرند.دستورالعمل مشروح برای هر دو نوع تلسكوپ در زیر خواهد آمد.

تلسكوپ 5 متری قسمت دوم::.
ب:عظمت تلسكوپ 5متری
توان های این تلسكوپ عظیم اند به اندازه ی یك ملیون چشم آدمی نور جمع می كند.با آن می توان نور یك شمع را از فاصله ی 5487 16000كیلومتری دید.دو برابر تلسكوپ 2/5 متری كوه ویلسون-یعنی تا فاصله ی 2000 ملیون سال نوری در فضا نفوذ می كند.

پ:برنامه ی تحقیق و دستاورد ها
هدف اصلی این تلسكوپ مطالعه ی 3 حوزه از مسایل عمده ی نجوم بوده است:تكامل ستاره ها ،ساختار جهان و سرشت ماده ی آن.
در نخستین سال های بهره برداری از این تلسكوپ نتیجه ی مهمی عاید آمد.تلسكوپ جدید نشان داد كه خط كش قبلی فواصل نجومی نادرست بوده است فاصله ی كهكشان بزرگ امرات المسلسه كه تا آن زمان 750000 سال نوری بر آورد می شد در سال 1952 به مقدار 1500000 سال نوری و بعدا به دو ملیون سال نوری افزایش یافت.
در سال های 1960 از تلسكوپ 5 متری برای مطالعه ی انتقال سرخ بسیار بزرگ طیف نوری اختر نما ها (كوازار ها)اجسام ستاره مانندی كه به عنوان چشمه های گسیل امواج رادیویی شناسایی شدند استفاده شد.

تلسكوپ های فضایی هابل::.
جو زمین اثرات محدود كننده ای بر دید تلسكوپ های مستقر بر سطح زمین دارد.تلاطم های خرد جوی وجود غبار و رطوبت و آلودگی های نوری كیفیت دید با تلسكوپ های بزرگ را كاهش میدهد.به علاوه جو زمین برخی از طول موج های نور را كاملا جذب می كند.از این رو تلسكوپ های بزرگ را در ارتفاعات بلند و در نقاطی كه جو نسبتا پایدار است مستقر می كنند.جو زمین موجب می شود كه توان تفكیك بهترین تلسكوپ های زمینی از یك ثانیه ی قوس كمتر نباشد.(توان تفكیك در سال های اخیر به 0/5 ثانیه ی قوس رسیده است).برای رهایی از اثارت محدود كننده ی جو باید تلسكوپ را در مداری بیرون جو زمین یا بر سطح ماه قرار دارد و از سطح زمین آن را كنترل كرد.تلسكوپ فضایی هابل بزرگترین تلسكوپی است كه تا كنون بیرون جو زمین مستقر شده است.حد تفكیك آن فقط 0/05 ثانیه ی قوس است یعنی عالم را با ظرافت و حساسیتی بیست برابر تلسكوپ های زمین می نگرد و هیچ دریچه ای از نور مرئی بر چشم تیز بین آن بسته نیست.
آینه ی شیئی تلسكوپ فضایی هابل 2/4 متر است و در گستره ی تابش های مرئی فرابنفش و فروسرخ كار آمد است.تلسكوپ و تشكیلات آن با وزنی در حدود 12 تن در سال 1990 به وسیله ی یك شاتل فضایی در ارتفاع 600 كیلومتر از سطح زمین بر مدار قرار داده شد و هر 95 دقیقه یك بار گرد زمین می گردد.تلسكوپ فضایی هابل یكی از گران ترین و كار آمد ترین ابزار های نجومی است كه تا كنون ساخته شده است.